4 Comments
Apr 2Liked by Ronald de Caluwé

Beste Ronald,

(Ik stuurde dit gisteren ook maar ik geloof dat het niet goed ging met posten)

Net als een paar jaar geleden heb ik ook nu je artikel met belangstelling gelezen. En net als toen heb ik het idee dat het niet klopt om gedrag als ‘pleasing, appeasing and fawning’ in het systeem van de drie fasen van de Polyvagal chart te integreren. De drie fasen, social engagement, flight/fight and freeze onderscheiden zich van de andere drie doordat het primaire reacties zijn. Zoals je al schrijft, Moeder Natuur neemt het over. Het zijn automatisch gegenereerde gedragsreacties die in de evolutie tot onze beschikking zijn gekomen in de volgorde vanaf

1 dorsale shutdown (toen we nog geen pootjes hadden en voor baby’s die hun pootjes nog niet kunnen gebruiken) naar

2 sympatische activatie (toen we al meer dan ééncelligen waren en er de keuze ontstond om weg te lopen of te vechten. In het geval van mensen/kinderen: als we sociaal nog onhandig zijn slaan we er op of we lopen weg) naar

3 ventrale activatie, (waardoor onze hersenen en uitdrukkingsvermogen zo ontwikkeld zijn dat we connecties kunnen aangaan als ons buikje vol zit en we ons veilig voelen)

De andere reacties, pleasing, appeasing and fawning (en volgens mij nog veel meer) zijn aangeleerde reacties. Reacties die we hebben geleerd als veilig alternatief voor situaties waarin onze primaire reacties ongewenst of zelfs gevaarlijk waren. Dit repertoire, onze overlevingsstrategieën, trekken we in die situaties uit de kast zodat niemand aan ons merkt dat we in de vecht- of overlevingsstand staan en we toch nog kunnen functioneren. Je geeft zelf het voorbeeld van een commando of marinier, maar ook kinderen die in een gewelddadig huishouden opgroeien staan onder constante dreiging. Zij kunnen vaak, zo goed en zo kwaad als dat gaat én ten koste van hun eigen (toekomstige) gezondheid, goed functioneren.

Er is, denk ik, een manier om te onderzoeken of het werkelijk om andere activering en deactivering van ons polyvagaal stelsel gaat en dat is door te gaan onderzoeken wat pleasing, appeasing and fawning met het fysieke functioneren van het lichaam doet: wat gebeurt er met de hartslag, met insuline, met spierspanning, bloeddruk, oogcontact, spijsvertering, etc. etc. en is dat onderscheidend anders van alle 3 andere fasen. Ik verwacht het niet. Ik maak het zo vaak mee dat mensen eigenlijk gedissocieerd zijn ofwel shut down en ‘gewoon doorgaan’ of eigenlijk woedend zijn maar aan de buitenkant heel ander gedrag vertonen.

Het grote verschil zit ‘m er kortom in dat het in het ene geval om een primaire reactie gaat, die behalve uiterlijke kenmerken óók eigen specifieke fysieke kenmerken heeft (Moeder natuur). En in het andere geval om een secundaire reactie, aangeleerd gedrag wat overigens óók onbewust kan zijn, maar geen specifieke fysieke kenmerken heeft.

Expand full comment